Od političkog savezništva do neizvjesnosti: Kako Orbanov poraz utječe na Dodika i BiH

Orban je, bez sumnje, bio najvažniji međunarodni saveznik lidera SNSD-a. U više navrata štitio ga je od sankcija Evropske unije, podržavao narative o ugroženosti Republike Srpske i zalagao se za odlazak visokog predstavnika. Dodik je redovno boravio u Budimpešti, čak i u periodima kada je bio suočen s pravosudnim procesima, gdje je predstavljan kao politička žrtva i heroj. Njihov odnos dodatno je učvršćen zajedničkim političkim simpatijama prema Vladimiru Putinu, a Dodik je i zvanično učestvovao u Orbanovoj izbornoj kampanji.

Zbog takvog odnosa, Dodikove reakcije ne iznenađuju. Nasuprot tome, iz opozicionih redova u Republici Srpskoj stižu drugačiji tonovi. Iz PDP-a su upućene čestitke Peteru Mađaru, a Igor Crnadak izrazio je nadu da bi političke promjene u Mađarskoj mogle imati odjeka i na predstojećim izborima u RS-u.

Mandat Viktora Orbana obilježile su i kontroverze u odnosima s Bosnom i Hercegovinom. Ostaće upamćena karta BiH u njegovom uredu, kao i njegove izjave o otežanoj integraciji BiH u Evropsku uniju zbog, kako je naveo, dva miliona muslimana. U više navrata, u njegovom prisustvu, Milorad Dodik je iznosio najave o samostalnosti Republike Srpske, što je dodatno podizalo političke tenzije.

Mađarska je bila i jedina članica Evropske unije koja je u Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija podržala stavove Srbije i vlasti Republike Srpske, glasajući protiv Rezolucije o genocidu u Srebrenici. Taj potez dodatno je pogoršao odnose između Sarajeva i Budimpešte.

Nakon Orbanovog poraza, iz Ministarstva vanjskih poslova BiH poručeno je da se raduju „novom poglavlju u odnosima Bosne i Hercegovine i Mađarske, temeljenom na međusobnom poštovanju, istinskom partnerstvu i zajedničkim evropskim vrijednostima“. Među prvim čestitkama bila je i ona Dragana Čovića, koji je izrazio nadu u snažnu saradnju na evropskom putu BiH.

Lider Tise u svom obraćanju dotakao se i Zapadnog Balkana, naglasivši da se Mađarska neće miješati u unutrašnje stvari drugih država te da Evropska unija ostaje njen ključni okvir djelovanja. Povratak Briselu i evropskim vrijednostima bio je centralna tema njegove kampanje, što potvrđuje i ambasadorica BiH u Mađarskoj.

Tokom prethodnih godina, saradnja Orbana i Dodika bila je vidljiva i kroz sigurnosni sektor. Mađarski specijalci slani su u Banju Luku u vrijeme kada je za Dodikom bila raspisana potjernica, a otvoren je i ured mađarskog MUP-a za borbu protiv terorizma bez znanja bh. sigurnosnih agencija. Očekuje se da s novom političkom garniturom takve prakse neće biti nastavljene.

Čestitke novom lideru Tise uputili su i federalni premijer Nermin Nikšić, kao i predsjednik SDS-a Branko Borenović, koji je imao i poruku za građane Republike Srpske – da se ugledaju na Mađare koji su, kako je naveo, pokazali da vlast treba služiti narodu, a ne obrnuto.

Opširnije u prilogu Tine Jelin-Dizdar.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad